Yeni Başlangıç Hikayeleri Yazılar

Laz Ne Demek TDK? Antropolojik Bir Bakış Dünyada var olan kültürler, kendilerini en güçlü şekilde tanımlarlar; kimi zaman dil, kimi zaman gelenekler, bazen de ritüeller yoluyla. Kültürlerin çeşitliliği, insanlığın ortak geçmişinin bir yansımasıdır ve her bir kültür, kendini anlatma biçimiyle bir başka insan grubunun hayatını anlama ve öğrenme fırsatını sunar. Hepimizin içinde, başka bir halkın hayatına dair bir merak vardır. Çünkü insanın kültürünü keşfetmek, sadece onları anlamak değil, aynı zamanda kendi kimliğimizin, değerlerimizin ve dünyaya bakış açımızın nasıl şekillendiğini de keşfetmektir. Bugün, bu merakı bir adım daha ileri taşıyarak, Türkiye’nin Karadeniz bölgesinde, özellikle Rize ve Artvin illerinde yoğun olarak yaşayan…

iPhone Sessizdeyken Titret: Teknolojinin Etik ve Varoluşsal Yansımaları Bir sabah uyanıp cebimizdeki telefonun sessiz olduğunu fark ettiğimizde, bir yandan rahatlar, bir yandan da bir eksiklik hissederiz. Teknolojinin bize sunduğu imkanlar, bazen bu imkanlardan uzaklaşmamızı engeller; bu da insanın özgürlüğü ve bağımsızlığı üzerine derin sorulara yol açar. Bir cihazın sessiz olması aslında basit bir tercih gibi görünse de, ardında bir dizi felsefi mesele saklıdır. iPhone’un sessizdeyken titretmesi gibi küçük ama dikkat çekici bir özellik bile, modern insanın teknolojiyle ilişkisinin doğasını anlamamıza yardımcı olabilir. Peki, bir cihazın sessizde titremesi, sadece işlevsel bir özellik mi, yoksa insanın dünyaya nasıl tepki verdiğini ve dünyayla…

Ülkemizde Güneş Saati Bulunur Mu? Bugün ofisteyim, saat 14:00 civarı ve pencerenin önünden güneş ışıkları içeriye girmeye başladı. Herkes bilgisayarlarının ekranına odaklanmış, kimse dışarıyı bile görmüyor. Sonra birden düşündüm: “Günümüzün teknolojik ortamında, hâlâ güneş saati bulabilir miyiz?” Bir yandan gülümsedim çünkü ne kadar eski bir soru, değil mi? Ama bir yandan da düşündüm, aslında gerçekten de hâlâ ilginç bir soru. Ülkemizde güneş saati bulunur mu? Hadi bunu birlikte keşfedelim. Güneş Saati Nedir, Hangi Amaçla Kullanılır? Öncelikle, güneş saatini tanımlayalım. Bildiğimiz klasik güneş saati, günün farklı saatlerini belirlemek için güneş ışığından yararlanır. Güneş ışığının, saat üzerindeki bir cismin (genellikle bir çubuğun)…

Kelimelerin Sınırında Bir Soru: Anlatılar, Yasaklar ve Yakınlık Bazı sorular vardır; doğrudan sorulduğunda kuru, hatta serttir. Ama edebiyatın içinden geçtiğinde yumuşar, katmanlanır, çoğalır. “Amca kızı ile evlenmek helal mi?” sorusu da böyledir. Tek başına bırakıldığında hukukî ya da dinî bir hüküm arar gibi durur; oysa anlatıların dünyasına girdiğinde, akrabalık, arzu, gelenek, yasak, kader ve bireysel seçim gibi temalarla örülmüş geniş bir edebî alana açılır. Edebiyat, bu tür soruları yanıtlamaktan çok dönüştürür; kesin çizgiler çizmek yerine gri alanlar yaratır. Çünkü edebiyat, kelimelerin gücüyle insan deneyimini çoğaltır. Bu yazı, “amca kızı ile evlenmek helal mi?” sorusunu doğrudan bir fetva meselesi olarak değil;…

Sinir Sıkışması Memeye Vurur Mu? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Değerlendirme Sinir sıkışması, vücudumuzdaki sinirlerin sıkışması sonucu oluşan ağrı, uyuşma ve zayıflama gibi semptomlarla kendini gösteren bir durumdur. Ancak bu durumun sağlık üzerindeki etkilerinin yanı sıra, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden de incelenmesi gerektiğini düşünüyorum. Bazen, sadece fiziksel sağlık meselesi gibi görünen bir durum, aslında toplumdaki daha derin yapıları ve toplumsal normları da gözler önüne serebilir. “Sinir sıkışması memeye vurur mu?” sorusuna bu açıdan bakmak, bizlere aslında daha geniş bir toplumsal eleştiri fırsatı sunuyor. Sinir Sıkışmasının Fiziksel Etkileri Sinir sıkışması, vücudun herhangi bir yerinde, özellikle…

Kuduz Su İçer Mi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme Kuduz su içer mi? Bu soruyu, belki de birçoğumuz normalde sıradan bir biyolojik merak olarak geçiştirebiliriz. Ancak sokakta, işyerinde, toplu taşımada ya da günlük yaşamda yaşadığımız anların çoğu, basit gibi görünen bu tür soruların altında derin sosyal dinamiklerin yattığını gösteriyor. Kuduz gibi tehlikeli hastalıklar, sadece fiziksel değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından da önemli bir tartışma konusudur. Ve ben de bu yazıda, her birini adım adım ele alarak, “Kuduz su içer mi?” sorusunu biraz daha farklı bir açıdan irdeleyeceğim. Toplumsal Cinsiyet ve Kuduz: Ne Alaka?…

Kişisel Alan Kaç cm? İstanbul’un kalabalığında, her gün işe giderken her an birinin omzuma çarpması, metrobüste nefes almak için insanların birbirine çok yakın olması… Bu sıradan durumlar, aslında kişisel alanın ne kadar önemli olduğunu sürekli hatırlatıyor bana. Ama, kişisel alan dediğimiz şeyin sınırı gerçekten ne kadar? Bir insanın “bana yaklaşma” dediği o sınır, kaç santimetre ile ölçülür? İşte, bu sorunun cevabı, aslında düşündüğümüzden çok daha derin ve karmaşık. Kişisel Alan Nedir ve Neden Önemlidir? Kişisel alan, başkalarının bizimle fiziksel temasa geçmeden önce, bizim kendimizi güvende ve rahat hissedebileceğimiz bir alan yaratır. Bu alan, her insan için farklıdır ve kültürel, toplumsal,…

Vesikalık Kaç Dakikada Çıkar? Zamanın Değeri ve Pratik Çözümler “Vesikalık çıkarmak için ne kadar bekleyeceğiz?” Bir sabah, aceleyle çıkmanız gereken bir randevuya doğru yürürken, cep telefonunuzda “vesikalık fotoğraf” talebi aldınız. Hemen bir fotoğrafçının yolunu tutmalısınız, fakat bir yanda zamanın ne kadar değerli olduğunu düşünüyorsunuz: “Vesikalık fotoğraf ne kadar sürede çıkar? Yalnızca bir fotoğraf mı bu? Yoksa başka bir şey de var mı?” Bunu hepimiz yaşadık, değil mi? Bir şekilde, vesikalık fotoğrafı çıkarma süresi üzerine sorular çoğu zaman kafamızı kurcalar. Ne kadar sürer, hangi aşamalardan geçilir ve hangi faktörler süreci hızlandırır ya da yavaşlatır? Bu yazıda, vesikalık fotoğrafın tarihçesinden, çekilme sürecine…

Polen Filtresi Arızası ve İnsan Psikolojisi: Bilişsel, Duygusal ve Sosyal Boyutlar Günlük hayatımızda çoğu zaman farkında olmadan, çevremizdeki nesnelerin işleyişine duyduğumuz dikkat, bazen başkalarının gözünden kaçan hataların farkına varmamızı sağlar. Hava temizleme cihazları gibi teknolojik ürünlerde bir arıza meydana geldiğinde, bunun anlamı yalnızca pratik bir sorun değil, aynı zamanda insanın çevresiyle ve kendisiyle olan etkileşiminin bir yansımasıdır. Polen filtresi arızası gibi bir durum, fiziksel düzeyde bize bir problem gösterse de, bu problemi çözme süreci, bazen psikolojik bir yolculuğa dönüşebilir. Bu yazıda, polen filtresi arızasının psikolojik boyutlarını inceleyecek, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden nasıl bir etkileşim içinde olduğumuzu keşfedeceğiz. Çünkü…

Bir kelimenin, bir nesnenin, hatta bir sesin edebiyat içindeki yankıları, sadece tanımında değil, okurun zihninde yarattığı çağrışımlarda saklıdır. Bir müzik aletinin, bir yaşam kesitinin, hatta bir sessizliğin edebi dünyada nasıl konumlandığını düşündüğümde aklıma hep “piyano” gelir. İngilizce anlamı basit bir çeviriyle “piano” olan bu kelime, edebiyatın kollarında bambaşka derinliklere ulaşır. Çünkü kelimeler yalnızca karşılıklarını taşımakla kalmaz; metinler arasında birer semboller, insan deneyimini yorumlayan araçlar haline gelirler. “Piyano”nun İngilizce Anlamı ve Edebiyatın Sesi İngilizce’de “piyano” anlam olarak “piano”dur; bu terim İtalyanca kökenlidir ve dilbilimde nesnenin özünü taşır. Ancak edebiyat perspektifinden baktığımızda, bu basit karşılık bir anlatı tekniği olarak kurgulanır. Piyano, yalnızca…