Veliaht Sistemi Nedir? – Bir Günahın Ardındaki Yük
Geçen gün, kayınvalidemle oturmuş sohbet ediyorduk. Şehirdeki eski gelenekler ve geçmişin izleri üzerine bir konu açıldı. O sırada, birden kayınvalidemin ağzından çıkan bir cümle beni derinden etkiledi: “Eskiden veliaht sistemine inanırdık.” O an, içimde bir şeylerin sarsıldığını hissettim. Bir anda, veliaht sisteminin ne demek olduğunu kafamda sorgulamaya başladım. Ama bu, sadece kelimelerin ötesindeydi. Birbirinden uzak, soğuk ve sararmış kitap sayfalarında kaybolan, halk arasında anlatılan eski bir hikâyeye dönüştü.
Veliaht Sistemi: Bir Tahtın Peşinden Koşanlar
Biliyorsunuz, Kayseri’de yaşam, eskiyle yeni arasındaki dengeyi kurmaya çalışan bir yolculuğa benziyor. Her köşe başında, geçmişten gelen bir hikâye var. Ve bazen bir hikâye, hiç beklemediğiniz bir anda tam karşınıza çıkar. Bu yazıyı yazarken de bir yerlerde, eski zamanlardan kalmış bir ses kulağımda yankılanıyor. Veliahtlık… İçindeki anlamlar karmaşık, derin ve bazen de karanlık.
> İç ses: “Veliahtlık dediğinde ne anlamalıyım? Bunu tam olarak çözemedim. Ama bir şekilde, sorular sordukça sormak istiyorum… Anlamayı gerçekten isterken, aradığım cevaplar acaba beni daha da karmaşaya sokar mı?”
Şu anki aklımda, tahta geçmeye aday bir prens ya da prensesten çok daha fazlası var. Bir ömür boyu süren bir arayış, tahtın üzerine oturacak kişiyi seçme mücadelesi, içinde yükselen umutlar ve kırılan hayaller var. Bu, sadece geçmişin değil, belki de şimdinin, belirsizliğin bir resmiydi. Veliaht sistemi; bir başkanın, bir krallığın, bir halkın tarihindeki yerini belirleyen bir süreçti. Ama bu kadar karmaşık bir şeyi hayatıma nasıl dahil edebilirim?
Hayal Kırıklığı ve Umut Arasında
Bir gün, eski bir kayınvalidemle akşam yemeği yerken, bir noktada bu konuda daha fazla şey duymak istedim. Bu yüzden ona sordum:
“Veliaht sistemi ne demek tam olarak?”
“Evet, eskiden bir taht varmış. Veliaht olma sırası da her zaman biraz karışıktı. O kadar sıkı bir hiyerarşi vardı ki… Herkes sırasını beklerken, bazen bir araya gelen herkes birbirinin kuyusunu kazıyordu.”
O an, içimde bir şey kıpırdadı. Veliahtlık, sadece tahtta oturacak kişinin seçilmesi değilmiş. Bu, aynı zamanda aile içinde, toplumda, insanların hayatlarını ne kadar etkileyeceklerini belirleyen bir yolculuktu.
Ama işin içinde sadece taht var mıydı? Gerçekten bir tahtın yerini almak için mi uğraşıyorlardı? Yoksa içinde kaybolan duygusal ve psikolojik mücadeleleri, unuttuğumuz bir gerçeği mi simgeliyordu?
> İç ses: “Bunun ne kadar hüzünlü bir şey olduğunun farkındayım. Ama bir yandan da anlamak istiyorum, bu kadar büyük bir sırt yükü taşıyanların hayatında ne hissettiklerini…”
Birinci Sahne: Hayal Kırıklığı
O akşam yemeğinde, kayınvalidemle konuşurken, veliaht sistemine dair içimi boşaltan bir his daha uyanmaya başladı. Veliahtlık sadece tahtta oturacak kişinin seçilmesi değilmiş. Bir ailede sırayla belirlenen, köle olmadan öncekilerin, tarihsel bir kavrayışıydı. Herkes, bir bakıma “yüce” olmayı, yöneticilik yapmayı istiyordu. Ama işin içinde sadece taht mı vardı? Hayal kırıklığı da vardı.
Bir veliahtın yerine geçme mücadelesinin büyüklüğü, her zaman savaşın bedelini taşıyan duygusuz, anlamlı olmayan bir kölelikti. Kırık dökük bir hükümet ve karanlık kayıplar arkasında insanın duyguları, yarım kalmış bir şarkının ezgileri gibiydi.
Ama o kadar çok duygusuzluğa rağmen, içinde umut var mıydı?
> İç ses: “Bir tarafta kaybolmuş bir ‘taht’, diğer tarafta ise boğulmuş bir insan. Ama yine de ‘belki de’ devam etmek, ileriye gitmek… İçimde bir umut var. Bunu unutmamak, iyileşmek ve başlamak lazım.”
İkinci Sahne: Tahtta Oturanların İsyanı
O akşamdan sonra, çok düşünmeye başladım. Gerçekten veliahtlık sadece bir tahtı elde etmek mi? O gün, kafamda kaybolan bir soru vardı. Hem de büyük bir soru. “Bir kişi tahtta oturduğunda, geriye kalan herkes ne hissediyor?” Herkes o tahtı isterken, belki de isyan etmesi gereken tek kişi veliahttı. Çünkü o kişi en çok kaybetmiş olandır. Belki tahtta oturmak, içindeki duygusal bağlardan ve umutlardan da sıyrılmayı gerektiriyordu.
Sonsuza kadar tahtta oturamayacağınızı düşündüğünüzde, ne hissedersiniz? Bazen hayatımızda istediğimiz şeylerin, sonunda ruhumuzu ele geçirdiğini anlayabiliyoruz. Veliahtlık, bir tahttan çok daha fazlasıydı.
> İç ses: “Belki de tahtın yükünü taşımak, bir anlamda isyan etmeyi gerektiriyordur. Bir insan ne kadar çok isteyebilir? Ne kadar çok kazanabilir?”
Sonuç: İçsel Mücadele ve Hayal Kırıklığının Gerçek Yüzü
Veliahtlık bir tahttan çok daha fazlasıydı. Bu, sadece hiyerarşideki bir yükseliş değil, aynı zamanda insanın kendi içindeki mücadelesini de simgeliyordu. Tahtta oturanlar, her şeyin sorumluluğunu taşıyanlardı. Ama en büyük sorumluluk, duygularına karşı taşınanlardı. Tahtta oturanlar, bazen en fazla kaybedenlerdi.
Veliahtlık bir bakıma, insanın en derin duygusal kırılmalarını ortaya çıkaran bir yolculuktu. O tahtın ağırlığı, bazen insanın ruhunu dondurur, bazen de onlara yeni bir yön arayışı sunar.
İçimde hala bir soru var. Veliaht olmak, gerçekten neyi gerektiriyor?